Armen Hanbabyan

Abhazya Parlamentosu, Devlet Başkanı Putin'e ve Rusya Duma'sına Abhazya Cumhuriyeti'nin bağımsızlığının tanınması ve Rusya Federasyonu yapısına 'ortak üye' olarak kabul edilmesi talebiyle başvurdu. Sohum kanun koyucularına göre, ülkelerinin bağımsızlığının 'aynı durumda olan başka devletlere karşı yapıldığı gibi' tanınması gerekiyor.

Prensipte hepsi mantıklı. Ancak Rusya resmi kişilerinin tepkisi biraz soğuk oldu. Şöyle ki, Duma Uluslararası İlişkiler Komitesi Başkanı Konstantin Kosaçev, bu meselenin incelenmesi konusunda acele edilmemesi gerektiğini söyledi. En önemlisi de 'bu konuda Rusya tarafından tek taraflı adımlar olmamalı'. Abhazların bu tür bir taleple başka hiç birine başvurmamış olması da tuhaf.

Duma Başkan Yardımcısı Vladimir Jirinovski ise, Abhaz parlamenterlerin başvurusunu Rus parlamenterlerin pozitif olarak değerlendirmesi gerektiğini söyledi, ancak bu konuda son kararın ülke yönetimini siyasi iradesine bağlı olduğunu açıkladı. Vladimir Jirinovski Abhazya'nın Rusya'nın değil de Bağımsız Devletler Topluluğu yapısı içinde ortak üye ülke olması gerektiğini de söyledi.

Sohum'un Moskova'dan istediği statünün ne olduğu da tam olarak anlaşılmadı. Abhazya için ortak üyelik; Gümrük ve savunma birliği, ortak vatandaşlık ve para. Ve aynı zamanda iç ve dış politikada bağımsızlık. Rus gözlemciler, Aleksandr Lukaşenko'nun da özellikle böyle bir statü hayalinde olduğunu, ancak bir türlü elde edemediğini belirttiler. Sergey Bagapş elde edebilecek mi acaba?

Sohum'un başvurusunda Moskova'nın tepkisinin ne olduğu konusunda tahminde bulunulabilecekse de Tiflis'in vereceği tepki konusunda şüphe yok.

Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Terry Davis, Moskova'nın bu provokasyona aldanmaması gerektiğini ifade etti, Gürcistan Parlamento Başkanı Nino Burcanadze de Rusya'nın Abhazya devletini tanımasının 'Gürcistan'ın diğer tüm dünya ülkeleri ile işbirliğini kolaylaştıracağını' söyledi.

Hiç şüphe yok ki, Kremlin'in kararı ne olursa olsun, bir çok senaryo ve çok taraflı analize sebep olacak. Görüldüğü gibi sadece Abhazya'yı tanımak hiçbir şekilde mümkün değil. Bu durumda Güney Osetya ve Transdinyester'i de tanımak gerekir. Moskova'nın olumlu kararından hemen sonra Erivan'ın Yukarı Karabağ'ı tanımak için harekete geçeceği aşikar.

Rusya'nın bağımsız devletleri tanıma olasılığı post-Sovyet alanında büyük değişikliklerin meydana gelmesi için ilk adım olur. Eğer şimdi Moskova ve Tiflis'in dost olmayan münasebetlerinden konuşuluyorsa, bağımsızlığını ilan etmiş ülkelerin tanınması halinde Azerbaycan ve Moldovya da aynen Gürcistan gibi düşman ülkeye dönüşecek. Ukrayna da potansiyel düşman olacak, çünkü Kırım'ın kaderinden endişelenecek.

Hiç şüphe yok ki Kremlin bu taleple ilgili alacağı karara bağlı olarak gelişebilecek senaryoları biliyor. Ama bu konudaki kararını açıklama konusunda büyük bir ara vermesi de mümkün değil.

Armen Hanbabyan'nın Moskovskiye Novosti'de yayımlanan yazısını Özlem Güngör Türkçe'ye çevirdi