Gürcistan'ın Güney Osetya'ya dönük saldırısı ardından başlayan savaş sırasında NATO standartlarında yayın yapan batılı medya, olayları çarpıtmaya devam ediyor. Dün Rus tanklarının Tiflis'e doğru ilerlediği haberleri de gazeteci uydurması çıktı. Ancak çarpıtmaların bolluğu insanı şaşırtıyor.

soL (HABER MERKEZİ) Başta ABD ve İngiltere olmak üzere, bütün batılı ülkelerde medya Kafkas savaşına ilişkin yanlı haberlere devam ediyor. Savaşın sorumluluğunu Rusya'ya atmak isteyen batılı ülkeler düpedüz düzmece haberlerle kamuoyu oluşturmaya çabalıyorlar. Dün "Rus tankları Gori'den çıktı, Tiflis'e ilerliyor" bilgisini geçerek ortalığı ayağa kaldıranlar da batılı gazeteciler oldu. Oysa Rus tankları tam ters istikametteki terk edilmiş bir Gürcü karakoluna gidiyorlardı. Ne var ki, Rusların Gürcistan'ın başkentini işgal etmekte olduğu "bilgisi" bütün ajanslara düşüvermişti bile.

Ruslar tepkili
Rusya Dışişleri Bakanlığı ve Rus medyası Batı medyasını “taraf tutmak” ve “gerçekleri çarpıtmakla” suçluyor. Rus Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Sergey Karasin, Gürcistan’ın Sihinvali’deki yıkımı ve sivil katliamının batılı basın için haber değeri taşımamasını eleştirirken “Gürcistan’ın yaptıklarını sanki biz yapıyormuşuz gibi haber veriyorlar” dedi. 

Savaşı kim başlattı?
Gürcistan’ın 8 Ağustos günü Güney Osetya’ya başlattığı saldırı son günlerde ajanslarda “Rus işgali” ile yer değiştirmiş durumda. Rus makamlarının yalanlamalarına rağmen sadece Gürcistan yetkililerinin açıklamalarına dayanarak “işgal başladı” haberlerini okurlarına ve izleyicilerine duyuran ajanslar Güney Osetya’ya yönelik Gürcü saldırısından sonra Rusya’nın müdahaleye başladığını belirtmekten kaçınıyorlar. Güney Osetya’da 2 bin kişinin yaşamını yitirdiği, 30 binden fazla insanın Rusya’ya sığındığı ve başkent Sihinvali’nin yüzde 70’i yıkılırken batı basını sürekli olarak, Gori kentinin vurulmasını duyuruyor. BBC, Reuters, AP gibi önemli ajanslar ise 2 bin kişinin öldüğü Sihinvali’den yıkıma ve sivil ölümlerine hiç yer vermezken Gori kentinde askeri üsse yönelik Rus hava saldırısında bir apartmanın vurulmasının ardından sivillerin yaralanması ile ilgili olarak onlarca fotoğraf galerisi düzenlediler. Bu fotoğraflarında bir kısmının “hile” olduğuna yönelik ciddi iddalar da söz konusu. İngiliz Sky Televizyonu ise Güney Osetya’ya yönelik Gürcü topçularının açtığı ateş görüntülerinin altında, Gürcistan makamlarının 7 sivilin Rus saldırılarında yaralandığı haberlerini spot olarak izleyicilere sundu.

BBC ve CNN ise Rus tanklarının Güney Osetya’ya giridiği görüntülerini “Rusya Gürcistan topraklarında ilerliyor” haberleriyle servis ettiği için ciddi biçimde eleştirilerin konusu oldular.

Haberlerde Güney Osetya’da halkın yüzde 99’unun oyunu alan yönetim “Rusya destekli ayrılıkçılar” olarak verilirken, bir başka manipülasyon ise “Güney Osetya bağımsızlık istedi Gürcistan operasyon başlattı” haberleri ile yapılıyor. Bağımsızlık ilanı ile savaşın başlaması arasında tam iki buçuk yıl varken söz konusu haberler savaşın başlangıcını Güney Osetya’nın “provokatif” bağımsızlık ilanı olduğunda hemfikirler. 

Rusya Abhazya ve Osetya’ya saldırdı mı?
Rusya Abhazya ve Osetya’ya saldırdı haberleri ise çok ciddi bir çarpıtma tartışmalarının bir diğer konusu. Zira Osetya’ya Gürcistan’ın saldırması sivilleri öldürmesi ve dahası Rus barış gücü askerlerine ateş açıp 10 askerin ölmesini pas geçen haber ajansları kışkırtmanın da Rusya tarafından yapıldığını takipçilerine sunuyorlar.

“Abhazya Batı Gürcistan’a operasyon başlattı” haberlerini batı basının yaygın bir diğer manşeti. 2006 yılında Gürcistan’ın Abhazya’ya saldırdığı ve iki taraf arasındaki doğal sınır olan Kodori bölgesinin stratejik öneme sahip Kuzey Kodori’yi ilhak ettiği, Abhazya’nın da bu bölgeyi geri almak için operasyon düzenlemesi, Sihinvali için operasyon demeyi seçen Batılı medya tarafından savaş olarak değerlendiriliyor. 2006 yılında Gürcistan’ın işgal ettiği Yukarı Kodori ise “batı Gürcistan” olarak tanımlanıyor. Abhaz yönetiminin Gürcü askeri yığınağı karşısında Rusya’dan yardım istemesi ise “Rusya Abhazya’ya saldırısı” olarak dünyaya duyuruldu. Abhazya saldırısını bolca ön plana çıkaran The Guardian gazetesi, “Rusya tankları Gürcistan kentlerini ateşe verdi, Rusya’ya karşı ayağa kalkın” başlığı ile yayınlandı. 

Silah tanıtımı modası
Rus tanklarının yıkıcı gücünden ve operasyonun en önemli birliklerinden 58. ordunun Çeçen Birliklerini “acımasızlıklarıyla biliniyorlar” haberleriyle tanıtan medya söz konusu Gürcistan olunca araştırmacılığına ara verebiliyor. Rus güçlerinin Güney Osetya’da çekilen fotoğrafında atılan füze “Rus birlikleri Gürcistan’ın Gori kentine ateş açıyor” ifadesiyle verilirken askeri uzmanlar atılan füzenin kesinlikle bir hava savunma füzesi olduğunu ve muhtemelen bir Gürcü helikopterine ya da uçağına karşı kullanıldığını söylüyorlar. Dahası, Rus yetkilileri ısrarla Gürcü birliklerinin çekilmediğini Gori kenti civarındaki tepelerden ateşe devam ettiğini ileri sürerken, buralara yönelik operasyonlarının devam ettiğini duyuruyorlar. Ancak haberlerde ön plana çıkan “Rusya’nın Gori kentini ağır toplarla vurması” oluyor. Oysa ki, “Rusya’nın ağır top ateşi ile dövdüğü ve uçaklarla bombaladığı Gori kenti”nden yedi yaralı haberi gelirken, Gürcülerin Sihinvali “operasyonu” ise bu rakamla kıyaslanamayacak büyüklüğe sahip. 

Rus birliklerini ve kullandıkları silahları yakın takibe alan batı medyası Gürcistan’ın Sihinvali’ye karşı kullandığı görüntülenen MLRS (Grad) adı verilen sistemden bahsetmiyor. Askeri uzmanlar başkentin yüzde 70’inin yıkılmasından bu sistemleri sorumlu tutuyorlar çünkü MLRS’lerin ağır tahribata yol açtığı biliniyor. Sovyet kent modeline uygun olarak dağınık değil, merkezde yoğunlaşmış olarak inşa edilen Sihinvali'de MLRS’lerin kullanılması ise çılgınlık olarak nitelendiriliyor. 

ABD savaşa ortak oluyor yazan yok
ABD’nin Irak’tan 800 kadar Gürcü askerini kendi uçaklarıyla bölgedeki savaşa nakliye etmesi hiçbir haber ajansında yer bulamadı. Süregiden savaşa asker nakletmek ise fiilen savaşa ortak olmak anlamına geliyor. Batı basınında bu yorumlara yer verilmezken George Bush’un “Gerilimden Rusya sorumlu” “acilen ateşkes” çağrıları bolca yer buluyor.

Gürcü makamları belirtiyor, Rus makamları iddia ediyor
Savaş haberlerinin aktarımındaki dil de batı medyasının manipülasyonunu ortaya koyacak cinsten. Gürcistan’ın “BTC vuruldu, Tiflis bombalandı” haberlerini “söyledi” “belirtti” fiiliyle veren batı basını “Sihinvali’nin yüzde 70’i yıkıldı, 2 bin sivil öldü” açıklamalarını ise “iddia etti” fiiliyle haberleştiriyorlar. 

Muhafazakârlar, ılımlı liberallerden daha dürüst
Muhafazakâr, Neo-Con çevrelere yakınlığı ile bilinen ajans ve gazeteler ise Rusya-Gürcistan savaşı konusunda manipülatif içeriği pek fazla kullanmadıkları gözlemlendi.. Savaşı kimin başlattığı gibi konularda dolaylı çarpıtmalar yerine Washington Post gibi gazeteler bu savaşta batı yanlısı Gürcistan’ın mutlaka desteklenmesini ve Rusya’nın ABD’ye ve AB’ye meydan okuduğunu duyurdular. Washington Post, 9 Ağustos’ta “Rusya’yı durdurun: ABD ve batılı müttefikleri Rusya’ya karşı ayağa kalkmalı” haberiyle alenen savaş kışkırtıcılığı yapmaktan çekinmedi.

Sicilleri kabarık
Tartışma konusu olan haber kaynakların benzer manipülasyonları Lüban-İsrail savaşında, Irak işgalinde ve Yugoslavya’nın parçalanmasında da gündeme gelmişti. Irak savaşı sırasında ABD birliklerinin içinde tanklara iliştirilen kameralarla çekim yapan ve içinde yer aldığı birlikte komutanı üssü kabul eden “İliştirilmiş Gazetecilik” oldukça tartışılmıştı. Irak savaşından önce sıkça gündeme gelen “Irak’ın elinde kitle imha silahları var” iddiası bu basın organları tarafından gerçeklik olarak haberlerde kullanılmaya başlandı. 11 Eylül saldırısının ardından “Irak televizyonunda yayınlanannlar” haberleri yapan FOX ve SKY televizyonları Irak televizyonunun Irak halkının eğlendiğine dair görüntüler yayınladığını haberlerine taşırken, haberde kullanılan kaynakların 11 Eylülden çok daha önce Irak kanalında yayınlandığının anlaşılmasıyla bir skandala imza atmışlardı.